Taganang Bahari – Bahasa Banjar ‘Kalua’

Taganang lawan kakanakan wayahini, kada sahibar kada ruhui basurah Banjar. Bubuhan nang handarauan ka hulu ka hilir di jalan, mangaku awak saurang Banjar gin supan. Sapalih tu bangaran banarai Banjar, tapi magun nah bakulim, mangayumuh basurah, kada wani bapadah sabujurnya. Sanunuhan ada gin kada pati barika, Banjar rakai Malayu rusak. Kapiaannya kaina, nang bangaran Banjar uma ayah jua, paninian lawan padatuan. Suah bahari napa disambat urang Banjar ni bisa ‘garam kataman’, pawanian, kada magan ditangati kahandaknya. Pangalahian, katuju batimpasan, basudukan, bisa manggunai urang. Amun garigitan, malipang manampar, kada kawa dihalat, disapih. Imbah tu ada pulang urang nang manyambat Banjar ni purician, paigatan lawan pambarangan. Kada pati mau rakat lawan urang, ngalih handak taparukui. Amun dihanyaakan, kadada nang manggaduhi kaina pupus, habis talah laai, tinggalam langlam bubuhan kita Banjar. Kada kira Alai, Amuntai, Barabai, Halabiu, Kalua, Kandangan, Lampihung, Nagara atawa Rantau.

Kaganangan…

Tapintang makan nasi, balauk ikan karing basumap taganang waktu kasip. Maintingkan gawian, ikan disumap dalam nasi rahat mamadar (masak nasi, masak jua lauk). Baimit babalanja, baarit batutukar, kada umbas lawan duit. Kada kawa maumpah lauk. Sakali sabakas manyumbalih hayam kada kawa mangilau ilah KFC. Tapih gauk gasan burancahan, talasan di rumah. Kasut gin taungkap tumitnya. Mayo papalaran, katipis-katipis dibair talan mailahkan tajajak butuh halalang. Banyu hujan ditanai lawan guri ganal di banturan gasan banyu panginuman. Barang padapuran kada sunyaannya ada. Uyah, janar saraba saculit gasan bararandang. Guri pabarasan sawat haja kakaringan, tatinggal kapui tampurung. Uma ayah menyawatakan pulang manyungkal hubi kayu di paranggan. Sarumpunan dibarubut. Amun kada dijarang diparut gasan diulah batil, tida gin dipais. Paling nyaman hubi kayu dibuat ka rinjing diulah tuup. Habis hubi, manabang pulang rumbia. Batang rumbia dikatan, dicancang dikambuh lawan dadak gasan makanan itik. Sagu rumbia tahan ditaruhi, makanan musim Japun, diulah ambal, kada man nyaman. Uyuh mangajahakan liur managuk. Tahan tatamba kukulihir.

Sultan, Raja Bukan Daripada Lanun

Pakar sejarah, Prof. Emeritus Tan Sri Dr. Khoo Kay Kim berkata, tuduhan bahawa sultan dan raja-raja Melayu tidak lebih daripada ‘lanun’ adalah tidak benar sama sekali.

Menurut beliau, undang-undang British pada abad ke-19 telah menetapkan apa yang dimaksudkan dengan istilah lanun atau piracy.

Beliau berkata, istilah piracy merupakan satu jenayah yang hanya dapat dilakukan di kawasan laut lebih daripada tiga batu dari pantai, yang merupakan kawasan yang tidak bertuan.

“Bagi kawasan laut yang berhampiran dengan sesebuah kerajaan, maka adalah menjadi hak raja boleh menyerang sebarang kapal yang lalu jika pihak yang berkenaan tidak membayar tol. Tindakan ini tidak boleh dianggap sebagai piracy.

“Jadi tuduhan bahawa sultan dan raja juga tidak lebih daripada pirates atau lanun adalah tidak benar,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika membentangkan kertas kerja bertajuk Sorotan Kesultanan Melayu: Menyanjungi Agama, Negara dan Rakyat dalam Muzakarah Sultan Nazrin Muizzuddin Shah di sini hari ini.

Majlis dirasmikan oleh Sultan Perak, Sultan Nazrin Muizzuddin Shah.

Menurut Kay Kim, pihak Bri­tish ketika menjajah negara sangat faham terhadap sistem kesultanan Melayu yang wujud sejak sekian lama sebelum mereka mula terlibat dalam hal ehwal kesultanan dan kerajaan Melayu.

Beliau berkata, salah seorang pegawai British yang mempunyai pengetahuan mendalam tentang masyarakat Melayu iaitu Frank Swettenham dalam bukunya menulis “umumnya orang Melayu adalah nature’s gentlemen tetapi tanpa sultan atau raja, the Malays will be just a mob”.

“Justeru, pihak British memang faham bahawa dalam masyarakat Melayu tradisi, orang Melayu disedarkan bahawa ‘di mana bumi dipijak, di situ langit dijunjung’.

“Jika mereka tidak mahu tunduk kepada raja, mereka akan ‘ditimpa daulat’,” katanya.

Tambah beliau, sejarah sistem kesultanan atau beraja di negara ini sudah wujud turun temurun walaupun terdapat campur tangan kuasa asing sewaktu dijajah pada penghujung abad ke-19.

Menurut beliau, begitupun sistem tradisional ini dapat menyerap unsur-unsur baharu dan Malaysia kini mempunyai sistem monarki yang luar biasa.

“Sultan dan raja di Malaysia bukan hanya merupakan lambang keutuhan negara bangsa tetapi menjadi pelindung utama agama, negara dan rakyat jelata,” katanya. - http://www.utusan.com.my

Apabila Privasi Diceroboh Dan Tiada Siapa Peduli...

Nombor telefon kita sepatutnya adalah hak kita. Kita mengawal maklumat yang keluar dan masuk. Tetapi kini keistimewaan yang satu ini diceroboh secara leluasa seperti tiada kawalan.

Sesiapa sahaja termasuk sindiket penipuan boleh mencero­boh telefon kita. Jika dulu mereka memanfaatkan e-mel bagi mem­per­daya orang ramai, kini mereka hiperaktif menggunakan SMS.

Yang berleluasa sekarang ialah SMS tawaran judi dalam talian. SMS dihantar siang dan malam. Sebahagian besar daripada kita rak­yat Malaysia rasanya sudah ter­biasa menerima SMS tawaran judi ini.

SMS menawarkan judi dalam talian ini sebenarnya tidak wujud. Ini hanya penipuan. Sindiket ini hanya bertujuan untuk mendapatkan wang, bukan perjudian. Sindiket ini dikatakan berkembang sejak akhir-akhir ini kerana ketegasan polis menyerbu pusat-pusat judi haram.

Yang menjadi tanda tanya bagaimana sindiket memperolehi nombor telefon kita memandangkan sebahagian penipu itu adalah warga asing. Mereka begitu berani, sebagaimana iklan-iklan yang ditampal di tepi-tepi jalan dengan memaparkan nombor telefon untuk dihubungi.

Benar, ada peralatan yang boleh mengesan nombor telefon secara rambang dan menghantar SMS yang mereka kehendaki. Juga barangkali benar, ada orang dalam syarikat telekomunikasi menjual nombor telefon pelanggan.

Tiada siapakah yang mahu bertanggungjawab untuk menangani hal ini? Isu-isu seperti ini menjadi semakin mendapat perhatian umum. Barangkali ini kerana tiada tindakan tegas daripada pihak berkuasa. Kalau pun ada, taring mereka dianggap tumpul. Tindakan penguatkuasaan pula dilihat hanya ikut musim. Tiada kesungguhan.

Isu data peribadi jatuh ke tangan pihak asing ini bukanlah hal baharu yang malangnya sehingga kini belum dapat ditangani secara tuntas. Ini tentu sahaja bukan tugas kerajaan tetapi pihak-pihak yang menyimpan data awam.

Contohnya hospital. Kes pesakit yang tiba-tiba dihubungi oleh pelbagai syarikat yang menawarkan ubat dan perkhidmatan selepas keluar daripada hospital kerap dibangkitkan. Sudahlah sakit, terpaksa pula berhadapan dengan pelbagai kerenah jurujual yang sebahagiannya tidak bersikap jujur malah banyak yang menipu.

Kes-kes seperti ini sangat serius. Bayangkan ada pihak mengaku boleh mengodam data pesakit sebuah hospital dalam masa lima minit sahaja. Bukan sekadar nombor kad kredit tetapi maklumat penyakit dan ubat-ubatan yang diambil.

Kita selalu dengar tentang prinsip hospital yang tegar melindungi maklumat tentang pesakit. Tetapi malangnya, prinsip itu gagal diterjemahkan dalam hal memastikan data pesakit disimpan dengan selamat sehingga terlalu mudah untuk digodam.

Barangkali ini kerana proses menyimpan data di tempat yang terjamin selamat memerlukan kos. Mengikut pakar keselamatan siber, tahap kesedaran terhadap keselamatan data masih rendah. Kebanyakan mereka tidak menganggap menyimpan data dengan selamat satu keperluan asas.

Begitu juga semasa keputusan peperiksaan SPM dan STPM mahu diumumkan. Tiba-tiba peti surat kediaman calon peperiksaan berkenaan penuh dengan brosur dan surat tawaran institusi pengajian tinggi swasta.

Anehnya, ejen atau institusi pengajian tinggi itu seperti tahu jika ada calon SPM dan STPM tidak mendapat sebarang tawaran mengikuti pengajian di universiti awam. Semakin melimpah-limpah brosur dan surat tawaran memenuhi peti surat.

Mungkin perkara ini ada baiknya untuk memudahkan mereka yang gagal ke universiti awam membuat pilihan lain. Tetapi sekali lagi apa yang dibimbangi ialah maklumat peribadi boleh bocor begitu sahaja kepada pihak-pihak yang tiada kaitan.

Secara umum apa yang lebih dibimbangi ialah tahap kejujuran atau integriti rakyat negara ini yang masih tidak berubah di tahap membimbangkan. Kebelakangan ini pula, pegawai yang ditangkap atas pelbagai dakwaan rasuah dalam kalangan mereka yang masih berumur muda.

Realitinya, masih banyak penguat kuasa yang diberi amanah, yang dibayar gaji untuk menguatkuasa undang-undang merelakan dirinya bersekongkol dengan penjenayah. Bayangkan sahaja, rancangan serbuan ke lokasi yang disyaki ada berlaku kegiatan jenayah boleh bocor. Jika tidak bocor pun, ada tonto yang begitu berani menghalang tugas penguat kuasa.

Ini cerita biasa di negara ini. Inilah yang menjadi punca kegiatan mesin judi haram, kebanjiran pen­datang asing dan ketirisan sub­si­di kerajaan umpamanya sukar diban­teras. Dalam setiap aktiviti yang berkaitan kuasa melulus dan berunsurkan keuntungan, ada sahaja penglibatan songsang tangan-tangan orang yang diberi amanah.

Di situ ada peluang penyelewengan, mereka dengan mudah menjual maruah diri untuk menerima habuan. Di situ ada peluang untuk mendapatkan habuan, mereka sanggup berbuat curang. Benarlah, kita terpaksa mengakui bahawa integriti dalam kalangan rakyat Malaysia terutama mereka yang diberi amanah masih pada tahap membimbangkan.

Oleh : Zulkefli Hamzah